Göbek ve Göbek Çevresi Fıtıkları
Göbek fıtıkları, göbek çukuru içinden veya göbek çevresinden çıkan karın duvarı fıtıklarıdır. Başlangıçta küçük bir şişlik şeklinde ortaya çıkabilirler ancak zaman içinde büyüyerek ağrıya, günlük yaşamda rahatsızlığa ve bazen ciddi komplikasyonlara yol açabilirler.
Zaman içinde çoğu büyür ve içine bağırsak girmeye başladığında boğulma riski artar.
Göbek fıtığı tam olarak nasıl oluşur?
Göbeğin tam ortasından çıkan fıtıklar, hepimizde bulunan doğal bir zayıf noktanın açılmasıyla ortaya çıkar.
Burası anne karnındayken göbek kordonunun geçtiği alandır. Doğumdan sonra kapanması gereken bu açıklık bazı insanlarda tam kapanmaz veya yıllar içinde yeniden genişleyebilir.
Karın içi basıncı arttığında bu açıklıktan önce yağ dokuları, zamanla da bağırsaklar dışarı doğru çıkmaya başlar.
Göbek deliği içinden çıkan fıtıklarda göbek çukuru kaybolur ve dışarı doğru bombeleşir. Bu nedenle hastalar tanıyı çoğu zaman kendileri koyar.
Göbek çevresi fıtıkları neden daha farklıdır?
Göbek çevresi fıtıkları (paraumbilikal fıtıklar), göbek deliğinin tam içinden değil, yakınındaki karın kası veya fasya yırtıklarından çıkar.
Bu nedenle göbek deliğinin görüntüsü çoğu zaman normal kalır. Fıtığın yaptığı küçük bombelik bazen gözle fark edilmez.
Ancak bu fıtıklar genellikle aynı noktada sürekli ağrı yapar.
Bazı hastalarda tek şikayet, göbeğin yakınında hep aynı noktada hissedilen ağrı olabilir.
Muayene sırasında küçük olabilirler. Bazı hastalarda ultrason veya tomografi ile ortaya konurlar.
Görsel: Göbek ve göbek çevresi fıtıkları
Trokar yeri fıtıkları nedir?
Son yıllarda giderek daha sık gördüğümüz bir başka grup ise trokar yeri fıtıklarıdır.
Bunlar laparoskopik (kapalı) ameliyatlarda karına yerleştirilen trokarların giriş yerlerinde gelişen küçük kesi yeri fıtıklarıdır.
Karın duvarında ameliyat sırasında oluşturulan küçük giriş delikleri zaman içinde genişleyebilir ve fıtığa dönüşebilir.
Özellikle:
- Şişman hastalarda
- Birden fazla ameliyat geçirenlerde
- Büyük trokar kullanılan ameliyatlarda
- Karın içi basıncı yüksek olan kişilerde
daha sık görülür.
Bu fıtıklar başlangıçta çok küçük olabilir ancak zaman içinde büyüyebilir ve ağrı yapabilir.
Göbek fıtıkları neden büyür?
Göbek fıtıkları zaman içinde büyüme eğilimindedir.
Başlangıçta küçük olan açıklık, karın içi basıncının etkisiyle giderek genişler. Açıklık büyüdükçe içine daha fazla yağ dokusu ve bağırsak girer.
Bir süre sonra fıtık portakal büyüklüğüne hatta daha büyük boyutlara ulaşabilir.
Küçük başlayan göbek fıtıkları zaman içinde büyük ve daha zor ameliyatlara dönüşebilir.
Fıtık boğulması neden tehlikelidir?
Göbek fıtığının en önemli komplikasyonu fıtığın boğulmasıdır.
Bağırsak fıtık deliğine sıkıştığında kan dolaşımı bozulabilir. Bu durum acil ameliyat gerektiren ciddi bir tablodur.
Şu belirtiler gelişirse zaman kaybetmeden hastaneye başvurmak gerekir:
- Ani başlayan şiddetli ağrı
- Sertleşen ve içeri gitmeyen fıtık
- Kızarıklık
- Bulantı ve kusma
- Karında şişlik
Göbek fıtıkları nasıl tedavi edilir?
Göbek ve göbek çevresi fıtıklarının tedavisi aynıdır:
Sadece dikişle yapılan onarımlar kısa süre sonra tekrar edebilir ve daha büyük fıtıklara dönüşebilir.
Başarılı bir ameliyat için önemli olan:
- Doğru yama seçimi
- Yamanın doğru katmana yerleştirilmesi
- Yeterli büyüklükte yama kullanılmasıdır
Bu prensiplere dikkat edildiğinde göbek fıtıklarında tekrarlama riski oldukça düşer.